Bí ẩn đằng sau Thiếu nữ đeo hoa tai ngọc trai

Nhắc đến hội họa Hà Lan, ngoài những cái tên như Anthony van Dyck, Vincent van Gogh, Rembrandt… người ta không thể nào bỏ sót “bậc thầy ánh sáng” Johannes Vermeer. Johannes Vermeer (1632 – 1675) cùng với Rembrandt và Frans Hals đã làm nên thời hoàng kim của hội họa Hà Lan thế kỷ […]

Nhắc đến hội họa Hà Lan, ngoài những cái tên như Anthony van Dyck, Vincent van Gogh, Rembrandt… người ta không thể nào bỏ sót “bậc thầy ánh sáng” Johannes Vermeer.

Johannes Vermeer (1632 – 1675) cùng với Rembrandt và Frans Hals đã làm nên thời hoàng kim của hội họa Hà Lan thế kỷ XVII. Tuy nhiên, số lượng tranh của Vermeer khá khiêm tốn. Có thông tin cho rằng ông sáng tác 66 bức, nhưng chỉ có 34 bức trong số đó được xác nhận là tác phẩm của danh họa này.

Thiếu nữ đeo hoa tai ngọc trai là một trong số các tác phẩm về phụ nữ của Vermeer. Ông thường miêu tả những người phụ nữ của mình trong khoảnh khắc rất riêng tư với biểu cảm trầm ngâm và tĩnh lặng.

Khả năng xử lý ánh sáng siêu việt và kỹ thuật dùng sơn lót tạo độ phản quang dữ dội cho chủ thể. Nhìn vào bức tranh Thiếu nữ đeo hoa tai ngọc trai, người xem bắt gặp ngay ánh mắt của cô gái và có cảm giác cô ấy quay đầu lại để nhìn mình, khuôn miệng hé mở như muốn tâm sự nhiều điều.

Năm 1994, bức tranh được trùng tu, bao gồm việc loại bỏ lớp vẹc-ni ngả vàng và những chỗ “tút tát” được thực hiện trong lần trùng tu trước đó. Điều này giúp cho màu sắc ban đầu của bức tranh tỏa sáng hơn và ánh nhìn của cô gái chân thật hơn nhiều.

Có thể nói, các tác phẩm của Vermeer tập trung phản ánh đời sống hiện thực với nhân vật chủ yếu là phụ nữ. Trong tranh Vermeer, con người, nếp sống, cảnh vật thành phố Delft nơi ông sống hết cuộc đời được khắc họa vô cùng chân thực và sống động. Ta có thể thấy rõ sự thanh bình, yên ả của Delft qua bức Cảnh ở Delft (View of Delft – 1661) hay Phố nhỏ (Street in Delft – 1658) cùng những con người bình dị và có phần trầm lặng.

Vermeer rất thích “chộp” những khoảnh khắc hết sức riêng tư và đặc tả nội tâm nhân vật trong luồng ánh sáng mờ ảo. Thật không ngoa khi người ta tôn vinh ông bằng những danh xưng mỹ miều như “bậc thầy ánh sáng”, “chuyên gia quang học” hay “phù thủy ánh sáng”. Ánh sáng trong tranh Vermeer là một thứ ánh sáng ảo dịu, chan hòa và chính xác ở từng góc độ. Vermeer không chỉ thể hiện ánh sáng trên một đồ vật hay từ một nguồn sáng nhất định, tài năng siêu việt của ông là “tải” ánh sáng khắp không gian, phủ lên mọi thứ và giao thoa nhiều nguồn sáng. Đó là điều cực kỳ khó, kể cả đối với những họa sĩ bậc thầy.

Để làm được như thế, chắc chắn người họa sĩ phải có kiến thức uyên bác về quang học, toán học và khả năng quan sát tinh tế đến tuyệt vời. Nhờ vậy, nhân vật trong tranh Vermeer không chỉ đẹp mà còn luôn mang một trạng thái tâm lý nhất định. Ta có thể thấy sự bình thản của Người rót sữa (The milkmaid – 1658) hay Người phụ nữ cầm cân (Woman holding a balance – 1664), nét bâng khuâng, u hoài của Cô gái đọc thư bên cửa sổ (Girl Reading a Letter at an Open Window – 1659) hay vẻ mặt đầy tâm sự của Thiếu nữ đeo hoa tai ngọc trai (Girl with a Pearl Earring – 1665).

Bảng màu của Vermeer khá giới hạn. Ông thường chỉ dùng các tông màu nâu và xám, rồi phủ những màu rực rỡ hơn lên đó bằng những lớp sơn thật mỏng. Ông chi khá mạnh tay cho màu vẽ khi dùng nhiều màu sắc có nguồn gốc tự nhiên rất đắt tiền như màu xanh đá lapis lazuli, xanh nước biển, nâu đất và nâu vàng. Nhờ thế mà ông tạo được thế giới đậm chất đời thực trong tranh.

(Tổng hợp)

Tin mới nhất

Bấm để xem thêm

loading...