Carmen: Vở nhạc kịch táo bạo

Cũng như các nhân vật của nó, Carmen là vở opéra có số phận kỳ lạ. Vở nhạc kịch không được đón nhận ở quê hương và chỉ được công nhận sau khi tác giả qua đời

Ở thế kỷ XXI, phong trào giải phóng phụ nữ đã đem lại sự tự do cho người phụ nữ hầu hết mọi nơi trên thế giới. Nhưng vào thế kỷ XIX, khi cô gái du mục Carmen trong vở kịch Carmen thốt lên câu: “Free I was born, and free I shall die!” (tôi sinh ra trong tự do và sẽ chết trong tự do), rất nhiều người trong số khán giả đã phải choáng váng với ý nghĩ táo bạo này.

nhackichtaobao

TÁC PHẨM OPÉRA VĨ ĐẠI

Nhắc đến opéra, không thể không nói đến Carmen, vở opéra bốn màn của nhà soạn nhạc lừng danh Pháp Georges Bizet (1838 – 1875), đỉnh cao của loại hình opéra comique, thể loại opéra của Pháp phát triển mạnh vào thế kỷ XIX. Carmen cũng là tác phẩm đã đưa Georges Bizet thành nhạc sĩ vĩ đại của thế giới.

Carmen có kịch bản được xây dựng dựa theo tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Pháp Prosper Mérimée, ra đời vào năm 1845 mà Bizet rất yêu thích. Năm 1873, Bizet cùng Henri Meilhac và Ludovic Halévy bắt tay xây dựng vở opéra Carmen. Henri Meilhac và Ludovic Halévy viết lời cho vở kịch còn Georges Bizet là người soạn nhạc.
Carmen được sáng tác theo thể loại opéra comique, lời thoại tách riêng với phần nhạc. Vở nhạc kịch và tiểu thuyết gốc của Mérimée có một số sự khác biệt quan trọng, đặc biệt là hai nhân vật chính là Carmen và José trong truyện không nhận được nhiều cảm thông như trên sân khấu opéra.

SỰ CÔNG NHẬN TỪ NGOÀI QUỐC GIA

Ngay từ khi bắt đầu, Aldolphe de Leaven, Giám đốc Nhà hát Opéra Comique, đã khăng khăng phản đối Carmen. Theo ông, nội dung vở opéra này quá suồng sã, không phù hợp với một nhà hát gia đình và chắc chắn sẽ làm khán giả hoảng sợ. Halévy đã phải đảm bảo rằng sẽ giảm nhẹ nội dung câu chuyện và tính cách nhân vật Carmen sẽ bớt táo bạo hơn. Đợt diễn đầu tiên của Carmen kéo dài liên tục 36 buổi, nhưng không có được kết quả như mong muốn. Các miêu tả về cuộc sống của giai cấp vô sản, tình trạng vô luật pháp cùng kết cục bi thảm của nhân vật chính đã phá vỡ nền tảng của opéra Pháp và gây ra nhiều tranh cãi.
Công chúng Pháp nói chung là không quan tâm. Các nhà phê bình chỉ trích rất nhiều vì họ cho rằng việc ca ngợi một cô gái Digan lẳng lơ, dễ dãi là quá lố bịch.
Bizet đột ngột qua đời sau buổi diễn thứ 30 mà không biết rằng tác phẩm của ông sẽ trở nên nổi tiếng. Đến tháng 10–1875, Carmen được diễn ở Vienna, Áo và đã thành công vang dội. Từ đó đến nay, Carmen trở thành một trong những vở opéra được dàn dựng thường xuyên nhất trên thế giới.

CARMEN PHIÊN BẢN VIỆT

Năm 2011, tại Nhà hát Lớn Hà Nội đã biểu diễn vở opéra Carmen với bối cảnh được dàn dựng rất thuần Việt. Carmen là một cô gái Hà Nội còn người yêu của cô đến từ Yên Bái. Vở kịch tập trung vào vấn đề bạo lực gia đình trong xã hội. Carmen phiên bản Việt do các nghệ sĩ của Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam biểu diễn dưới sự dẫn dắt của nữ đạo diễn người Thụy Điển, Helena Rohr.

Vở Carmen do các nghệ sĩ của Nhà hát Giao hưởng Nhạc Vũ kịch TP. HCM biểu diễn ngày 29-3-2015

Vở Carmen do các nghệ sĩ của Nhà hát Giao hưởng Nhạc Vũ kịch TP. HCM biểu diễn ngày 29-3-2015

Ngày 29-3-2015, tại Nhà hát TP. HCM đã công diễn vở vũ kịch Carmen với diễn viên Nguyễn Thu Trang trong vai nàng Carmen xinh đẹp và được sự đón nhận nhiệt liệt từ khán giả. Hãy cùng xem lại một trích đoạn vở vũ kịch Carmen của Nhà hát Giao hưởng Nhạc Vũ kịch TP. HCM trong đoạn clip trên.

Tin mới nhất

Bấm để xem thêm

loading...