The Creation – Kể chuyện kinh thánh bằng âm nhạc

Vở thanh xướng kịch The Creation của Haydn đã tạo nên cơn sốt ngay từ đêm diễn đầu tiên

Đầu tháng 5–2014, tại Nhà hát TP. HCM đã diễn ra chương trình biểu diễn thanh xướng kịch The Creation (Đấng sáng thế) của nhà soạn nhạc Franz Joseph Haydn (1732–1809). Đây cũng là tác phẩm được nhiều người cho là xuất sắc nhất của nhà soạn nhạc vĩ đại này.

THÀNH CÔNG TỪ LẦN ĐẦU TIÊN RA MẮT

Các nghệ sĩ Na Uy và Việt Nam biểu diễn The Creation tại Nhà hát TP. HCM ngày 9–5–2014

Các nghệ sĩ Na Uy và Việt Nam biểu diễn The Creation tại Nhà hát TP. HCM ngày 9–5–2014

Trong những lần đến nước Anh vào thập niên 1790, Haydn được thưởng thức nhiều vở thanh xướng kịch của nhà soạn nhạc Handel và ông ấp ủ khát vọng viết nên một tác phẩm lớn tương tự. Năm 1795, Johann Peter Salomon, người tổ chức các đêm nhạc của Haydn ở Anh, gửi tặng ông bài thơ The Creation of the World. Bài thơ kể lại sự kiện Chúa tạo ra thế giới dựa theo sách Sáng thế ký của kinh Cựu Ước và sử thi Paradise Lost (Thiên đàng đã mất) của John Milton. Bài thơ này từng được gửi cho Handel xem nhưng nhà soạn nhạc này từ chối vì nó quá dài. Haydn mang bài thơ về Áo và chuyển cho Baron van Swieten, bạn ông. Swieten đã chịu phần lớn trách nhiệm trong việc chuyển ngữ bài thơ sang tiếng Đức để Haydn thuận tiện hơn trong việc sáng tác. Sau đó, Haydn mất hai năm để hoàn thành việc chuyển câu chuyện này thành vở thanh xướng kịch.

The Creation ra mắt lần đầu tiên vào ngày 29–4–1798 tại lâu đài của hoàng tử Schwarzenberg. Thành phần được mời tham dự rất hạn chế, gồm các nhà bảo trợ nghệ thuật giàu có, quan chức chính phủ cao cấp, các nhà soạn nhạc và nhạc công nổi tiếng cùng một số ít các nhà quý tộc từ nước khác. Tuy nhiên, hàng trăm người đã tụ tập trên các đường phố xung quanh để tìm cách thưởng thức tác phẩm này, đến nỗi cần phải có 30 cảnh sát đặc biệt để giữ gìn trật tự. Buổi diễn công khai đầu tiên của The Creation diễn ra tại Nhà hát Burgtheater cũ của Vienna, Áo, vào ngày 19–3–1799 và bán sạch vé từ rất sớm. Vở được diễn hàng năm tại Vienna và đạt được tầm vóc vĩ đại sánh với vở Messiah của Handel tại các nước nói tiếng Anh. Tác phẩm được xuất bản song ngữ (Anh – Đức) năm 1800. Tuy nhiên, do bản tiếng Anh có khá nhiều lỗi nên phải chỉnh sửa lại nhiều lần sau khi Haydn qua đời.

LIÊN BẢO

Tin mới nhất

Bấm để xem thêm

loading...