Kinh nghiệm làm phim đầu tay của đạo diễn trẻ Phan Gia Nhật Linh

Độc giả sẽ có thể rút ra được bài học cho riêng mình thông qua những lời chia sẻ của các chuyên gia trong lĩnh vực điện ảnh

Trong bài viết này, độc giả sẽ tiếp cận những bí quyết về khởi đầu ý tưởng, xử lý kịch bản, tuyển chọn diễn viên, đối mặt với áp lực doanh thu trong dự án điện ảnh đầu tay từ kinh nghiệm của đạo diễn trẻ Phan Gia Nhật Linh, người đang trong quá trình thực hiện phim truyện đầu tay của mình mang tên Em là bà nội của anh.

Phanxine_02

VIẾT KỊCH BẢN LÀ MÔT QUÁ TRÌNH SÁNG TẠO KỶ LUẬT VÀ CẢM HỨNG

Tùy thuộc vào mục đích, thể loại phim mà việc hình thành kịch bản có thể là cá nhân hay nhóm viết. Theo tôi, những kịch bản có dấu ấn cá nhân nên là một người viết. Nhưng với những phim như truyền hình thì nhiều người viết lại tốt hơn nhiều. Phim có hai người viết chung thì có sự tương tác trong đó, tôi thì đề cao cách làm này hơn vì nhìn chung phim ảnh vẫn là sản phẩm của một tập thể.

Việc rơi vào khoảnh khắc tắc nghẽn không thể đi tiếp là khó khăn thường gặp khi muốn hoàn thành một kịch bản. Với hầu hết các dự án, luôn có một vài điểm chốt, cảm xúc hay tình tiết nào đó làm đích đến. Tuy nhiên đến lúc mình ngồi xuống viết sẽ có một số cái làm cho mình tắc nghẽn hoặc đi lạc. Mỗi lần như vậy, nếu đi lạc cứ cho đi đến tận cùng đợi xem nó đi đến đâu. Nếu nó trở thành một câu chuyện khác, một bộ phim khác thì cũng không có gì nghiêm trọng vì mình đã có chất liệu đó, tiếp tục phát triển theo hướng mới. Còn khi tắc nghẽn thì hãy quay lại điểm xuất phát tìm lại phương hướng bằng câu hỏi ban đầu: tại sao mình muốn kể câu chuyện ấy, cảm xúc nào xuyên suốt, nhân vật mong muốn điều gì? Trả lời câu hỏi đó, trở lại với tình trạng hiện tại sẽ có cách nối lại để biết vì sao mà mình bí và từ đó tháo gỡ dần. Kinh nghiệm của bản thân tôi là đôi khi có thể rút ra khỏi dự án rồi một thời gian nhìn lại sẽ thấy có những điều có thể giải quyết một cách rất đơn giản.

Việc mình cứ tập trung quá, chăm chăm vào điều mình muốn, đi theo cái định trước sẽ không thoát ra được. Như với Dưới bóng cây, kịch bản phim hoạt hình tôi viết chung phát triển từ một phim ngắn bỗng dưng ngừng trệ. Tôi đã để đó và quay lại sau hai năm thì thấy mọi thứ rõ ràng viết nhanh hơn rất nhiều.

CHỌN DIỄN VIÊN TRÊN TINH THẦN HỢP TÁC VÀ TRUYỀN CẢM HỨNG

Ngay từ trên kịch bản, có những nhân vật mà mình đã hình dung ra sẵn diễn viên hình dung trong đầu. Nhưng đôi khi tìm không ra hoặc diễn viên mình nhắm vướng bận gì đó thì mình mở rộng phạm vi tìm kiếm ra và có thể có những kết quả bất ngờ ngoài mong đợi. Vai nữ chính trong bộ phim tôi đang thực hiện thì người đầu tiên tôi nghĩ đến và có vẻ rất hợp là một ca sĩ nổi tiếng nhưng cô ấy lại bận việc không thể tham gia. Lúc nghe nói có Miu Lê đến thử vai thì tôi nghĩ cô ấy sẽ không hợp với vai này. Nhưng khi cô ấy lên diễn, thể hiện ra thì tôi lại thấy đây đúng là nhân vật mình đang tìm kiếm. Đó là sự may mắn cho tôi với tư cách là đạo diễn và cho cả bộ phim.

EDI_HANGPHIM_HinhChinh_001

Trong phim cũng có một nhân vật phụ, ở phiên bản gốc rất mập nên mọi người cũng định tìm một nữ diễn viên có vẻ ngoài tương tự đóng. Nhưng khi tôi đi xem phim Việt Nam thì thấy có một cô đóng hài rất hay là diễn viên Thu Trang. Và tôi nghĩ không nhất thiết phải có một cô mập đóng vai đó. Nếu nhân vật này được xây dựng đầy đủ về tính cách, có độ duyên dáng ổn rồi thì cũng không cần dùng đến yếu tố hình thể mà dựa vào tài năng diễn viên tạo ra nhân vật đặc trưng. Các diễn viên đều có cách nhận thức, tìm hiểu và thể hiện nhân vật của mình. Thực ra cách chung nhất là làm sao cho mỗi diễn viên biết mục đích nhân vật là gì trong toàn kịch bản hay ở mỗi phân đoạn. Sau đó tùy theo diễn viên chọn cách thể hiện nào đó cho phù hợp, có người nhập vào nhân vật, theo cảm xúc nhân vật trong kịch bản, có người lấy chính trải nghiệm có thật của mình về tình huống tương tự để thể hiện. Việc của đạo diễn là khơi gợi cảm hứng mỗi người với vai diễn và phối hợp các diễn viên.

Trong một đoàn phim, ai cũng có một vai trò nhất định và đều đóng góp vào sự thành công của phim. Với các diễn viên, việc họ đề xuất những thay đổi cho vai diễn là một phần công việc của họ và cho họ thẩm quyền đến đâu, quyết định thế nào tùy thuộc mỗi đạo diễn. Có những đạo diễn sẽ không muốn thay đổi quá nhiều còn tôi luôn muốn lắng nghe ý kiến nguời khác, đặc biệt là các diễn viên cho ý kiến về những việc rất cần thiết như: nhân vật theo tôi hiểu là thế này, hay cần thêm một chút gì khác… Các diễn viên chuyên nghiệp luôn nghiên cứu tìm hiểu nhân vật khi nhận vai nên họ nắm nhân vật còn chắc hơn mình nên tôi thực sự muốn lắng nghe cách họ nói vì họ sẽ đưa ra có khi còn tốt hơn nữa. EDI_HANGPHIM_HinhChinh_002

 

Với các thành phần khác của đoàn nếu ý kiến của họ đưa ra có trong phần công việc của họ thì tôi cũng hoan nghênh. Hãy cố gắng duy trì dấu ấn cá nhân Với tôi, điện ảnh nếu nói về mặt kinh doanh thì đừng kinh doanh với bạn bè. Còn tôi, ở vai trò là một đạo diễn thì có thể làm chung với bạn bè được nếu như đó là người hiểu ý mình và làm việc một cách chuyên nghiệp. Đó là điều bạn thấy vì sao phim ảnh hay làm việc theo ê-kíp vì đây là ngành hiểu nhau sẽ làm việc hiệu quả với nhau. Chưa chắc những người giỏi nhất làm với nhau sẽ tạo ra một tác phẩm tốt nhất mà quan trọng là phối hợp tốt.

Phim truyện đầu tay của tôi là một phim thương mại, nhà sản xuất cũng có đặt ra những yêu cầu về mặt doanh thu, áp lực lo lắng là điều đương nhiên. Nhưng quan trọng là trong ê-kíp sản xuất có những người bạn tôi đã từng làm chung và đến giờ, nhà sản xuất cũng đồng ý để tôi quyết định bản dựng cuối, đó là một sự ủng hộ rất lớn. Nhà làm phim nào cũng mong muốn được làm một bộ phim nghệ thuật đậm phong cách cá nhân. Tuy nhiên, trong những dự án thương mại tôi đang và sẽ tham gia, tôi vẫn cố gắng thể hiện dấu ấn cá nhân của mình.

BÍ QUYẾT CỦA NỮ ĐẠO DIỄN SOFIA COPPOLA

EDI_GOO_Box_SofiaCoppola

Con gái của đạo diễn Francis Coppola, là một trong những nữ đạo diễn thành công và nổi bật nhất của kinh đô điện ảnh Hollywood hiện nay. Cô cũng là người phụ nữ hiếm hoi có phim được tôn vinh với giải thưởng cao ở cả 3 Liên hoan phim đình đám Cannes, Berlin, Venice và sở hữu tượng vàng Oscar quý giá. Vai diễn trong phần 3 của The Godfather của Sofia là một kỷ niệm đau thương khi thật khó khăn để tiếp nhận sự chỉ đạo diễn xuất từ cha mình nhưng cũng khiến cô nhận ra mình không có tố chất diễn viên và sau đó rút kinh nghiệm rất nhiều khi chỉ đạo diễn xuất.

Là nữ đạo diễn, Sofia Coppola cho rằng hầu hết mọi quá trình sáng tạo đều đòi hỏi nhiều tâm sức. Cô cũng thừa nhận mình là người nghiêm khắc ở vai trò đạo diễn. Trên trường quay, đạo diễn luôn phải kiểm soát mọi thứ sao cho đúng trật tự. Cô không phải là người hay quát tháo nhưng luôn biết mình thực sự muốn gì và tạo điều kiện để những người xung quanh có thể làm điều đó. Cô đã học để phát huy sức mạnh trực giác của mình trong công việc thường dành cho nam giới này.

HÀN THỦY (ghi)

Tin mới nhất

Bấm để xem thêm

loading...