Tranh cãi về tác quyền – bao giờ đến hồi kết?

Những ngày giữa tháng 8–2014, một sự kiện chưa từng xảy ra trong tiền lệ đối với các đơn vị tổ chức biểu diễn, đó là hình ảnh nhạc sỹ Phó Đức Phương, Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) đã “xông” đến nơi diễn ra Live show Khánh Ly tại Đà Nẵng để đòi phí quyền tác giả cho các ca khúc được trình diễn trong show này. Và một cuộc tranh cãi nảy lửa giữa đơn vị tổ chức là Công ty giải trí Đồng Dao và vị nhạc sỹ này đã châm ngòi cho hàng loạt những tranh luận, phản ứng về việc thu phí tác quyền hiện nay.

Không ai chịu ai

Sẽ chẳng có gì đáng nói nếu như Công ty giải trí Đồng Dao nộp đầy đủ phí tác quyền cho những ca khúc của Trịnh Công Sơn với VCPMC, đơn vị được nhạc sỹ ủy quyền thu phí. Trước đó, khi tổ chức Khánh Ly Live Concert diễn ra tại Hà Nội, đơn vị này đã giải quyết ổn thỏa chuyên này với VCPMC bằng bản thỏa thuận trả 178 triệu cho việc sử dụng các ca khúc của Trịnh Công Sơn trong đêm này. Kết quả là đêm diễn đã “xuôi chèo mát mái”. Thế nhưng, khi show diễn này được tổ chức tại Đà Nẵng, phía Đồng Dao đã “lờ” đi chuyện nộp phí tác quyền mặc dù đã có văn bản yêu cầu của Sở Văn hóa – Thể Thao và Du lich Đà Nẵng. Thậm chí ,đích thân nhạc sĩ Phó Đức Phương đã vào Đà Nẵng để “đòi nợ” Đồng Dao nhưng một bản thỏa thuận tương tự như ở Hà Nội đã không diễn ra. Thay vào đó, Công ty giải trí Đồng Dao vẫn tiếp chuyện nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhưng có đòi hỏi ngược lại Trung tâm phải chứng minh được sự ủy quyền của đầy đủ 5 thành viên trong gia đình nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Bằng chứng được cả hai bên tung ra tới tấp nhưng chẳng ai nghe ai. Thái độ ứng xử này của hai bên đều được đánh giá là “chưa từng có trong tiền lệ”.

khanhly

Khánh Ly

Lý do mà đơn vị tổ chức Live show Khánh ly “bất hợp tác” với VCPMC là không công nhận bản copy giấy ủy quyền của gia đình Trịnh Công Sơn vì văn bản này không có chữ ý của công chứng viên, không đủ chữ ký của cả 7 thành viên gia đình theo luật thừa kế. Và nếu thế, phía Đồng Dao chỉ đồng ý trả tác quyền với giá trị 1/7 số tiền so với yêu cầu của VCPMC.
Thêm nữa, Công ty Đồng Dao cho rằng, phía VCPMC đã thu tiền tác quyền quá cao cho 2 live show của ca sĩ Khánh Ly. Cụ thể, theo cách tính của VCPMC thì Đồng Dao phải trả đến 7,5 triệu/nhạc phẩm phí tác quyền. Trong khi đó, họ dẫn chứng, bà Trịnh Vĩnh Trinh em gái cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn từng thu trực tiếp của Nhà hát Ca múa nhạc nhẹ Việt Nam cho chương trình Như cánh vạc bay với mức phí 18 triệu đồng/27 ca khúc, tính trung bình 667.000 đồng/ca khúc. Hay như chính VCPMC cũng đã thu của Nhà hát Ca múa nhạc nhẹ Việt Nam cho chương trình Dư âm diễn ra tại Hà Nội với mức phí 8.500.000 đồng/17 ca khúc của các nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, Ngô Thụy Miên, Thuận Yến, Nguyễn Ánh 9, Nguyễn Văn Tý, Phú Quang, Đoàn Chuẩn, trung bình là 500.000 đồng/ca khúc.
Ngoài ra, có một nguyên nhân sâu xa khác để Đồng Dao phản ứng mạnh mẽ với là bởi, tính pháp lý để Trung tâm viện dẫn trong Nghị định 61 để thu phí hiện nay đã trở nên lỗi thời. Theo đó, Nghị định này được ban hành căn cứ vào Bộ luật Dân sự năm 1995, trong khi bộ luật này đã hết hiệu lực gần 10 năm và đã được thay thế bởi Bộ luật Dân sự năm 2005.
Ngay sau phản ứng của Công ty Đồng Dao, phía VCPMC có đưa ra bằng chứng hợp pháp về việc ủy quyền của gia đình Nhạc sỹ Trịnh Công Sơn.
Còn về mức phí áp cho đơn vị tổ chức có cao hay không, nhạc sỹ Phó Đức Phương cho biết, VCPMC không tự thu mà theo luật rõ ràng. Trong Nghị định 61 của Thủ tướng Chính phủ quy định, tác giả (tức nhạc sĩ) được hưởng từ 15 đến 21% số tiền nhà tổ chức thu được trong đêm diễn. Nghĩa là, nhạc sĩ được thụ hưởng đến 21% tính theo số ghế trong chương trình của đêm diễn nhân với giá vé bình quân.

Tranh cãi lại tiếp diễn…

_DSC0313_800x600
Vụ tranh cãi của 2 bên Đồng Dao và VCPMC đến nay chưa đi đến hồi kết. Cụ thể, đến chiều ngày 22–8, trong buổi gặp gỡ báo chí, nhạc sỹ Phó Đức Phương cho biết, VCPMC vẫn chưa nhận được tiền tác quyền của Đồng Dao cho show của Khánh Ly ở Đà Nẵng.
Trong khi đó, lại xuất hiện thêm câu chuyện của nhạc sỹ Phú Quang “tố” VCPMC làm việc không minh bạch. Vị nhạc sỹ này thắc mắc, có khi ông nhận được 200-300 ngàn đồng/bài, thi thoảng 500 ngàn đồng/ bài, có 1-2 bài được trả một triệu đồng… Gay cấn hơn, ông còn tuyên bố chấm dứt viêc ủy quyền cho VCPMC.
Tại buổi gặp gỡ báo chí chiều 22–8, nhạc sỹ Phó Đức Phương và đồng sự đã trưng ra bằng chứng “phản pháo” lại những lời buộc tội, thắc mắc của nhạc sỹ Phú Quang. Đó là hợp đồng ủy quyền thu phí, là bảng kê nhuận bút đã trả cho Phú Quang có chữ ký của ông…
Trước những lùm xùm này, có ý kiến cho rằng, cách đơn giản nhất để giải quyết câu chuyện tranh cãi này đó là để cho người sáng tạo hoặc người ủy quyền được quyền định giá tác phẩm. Nếu người sử dụng cho rằng nó quá cao thì anh cũng có cách đơn giản là không dùng nữa. Và sự thỏa thuận này phải đạt được trước khi chương trình diễn ra chứ không phải đợi kết thúc rồi mới tính
Có vẻ như, câu chuyện về phí tác quyền chưa thể đi đến hồi kết nhanh chóng. Và hành động của nhạc sỹ Phó Đức Phương có thể hiểu là “cực chẳng đã” bởi theo như ông nói, nếu số tiền tác quyền cao đến 5-7 tỷ thì Trung tâm sẽ kiện đơn vị tổ chức nếu họ không thực hiện nghĩa vụ, nhưng có những show có tiền tác quyền quá thấp, không đủ án phí nếu theo kiện.
Song, trên hết cả, điều đáng nói là, giá như vị nhạc sỹ già này kiềm chế hơn trong việc tranh cãi với Đồng Dao ở Đà Nẵng, còn về phía Đồng Dao, nếu muốn được giảm tiền tác quyền theo quy định, họ phải tìm đến những nhạc sĩ có ca khúc được trình diễn để xin bằng văn bản việc nhạc sĩ đồng ý cho biểu diễn ca khúc miễn phí thì có lẽ, câu chuyện này sẽ có một cái kết có hậu, có “văn hóa” hơn.

Tin mới nhất

Bấm để xem thêm

loading...